Zdjęcie główne
PORÓD


Znakiem zbliżającego się porodu mogą być:
  • rozpoczęcie produkcji mleka (ok. tydzień przed porodem)
  • zmiany sylwetki, „zapadnięcie się boków”.
  • "budowanie gniazda" poprzez gwałtowne drapanie podłoża.

U wielu suk symptomem bliskiego rozpoczęcia porodu jest spadek temperatury rektalnej. Należy zatem kontrolować temperaturę, mierzoną w odbycie, dwa razy dziennie, aby odnotować spadek o 1ºC, mający miejsce 12-48 godzin przed porodem.

PRZED PORODEM

LISTA ZADAŃ

 Wskazówka praktyczna #1

 Wykonanie badania rentgenowskiego około 50 dnia ciąży (7 tydzień) pozwala ustalić liczebność miotu. Dzięki temu w czasie porodu będzie wiadomo czy już wszystkie szczenięta przyszły na świat a poród dobiegł końca. Badanie takie nie stanowi żadnego zagrożenia ani dla suki ani dla płodów.

 Wskazówka praktyczna #2

 Skontaktuj się z prowadzącym lekarzem weterynarii, aby ustalić program odrobaczania. Pozwoli to uniknąć zagrożenia dla nowonarodzonych szczeniąt. Lekarz dobierze odpowiedni preparat i ustali właściwą dawkę.
 
  1. Miejsce wybrane do porodu musi być łatwe do sprzątania.
  2. Porodówka powinna znajdować się z dala od hałasu, wyścielona izolującymi od podłogi warstwami gazet i przykryta czystymi ręcznikami lub prześcieradłem.
  3. Do porodu należy przygotować zapas czystych ręczników, gumowe rękawiczki, ręczniki papierowe oraz wagę do zważenia szczeniąt.
  4. Temperatura w porodówce musi wynosić 30°C, ponieważ noworodki nie mają jeszcze wykształconych mechanizmów termoregulacji. Powietrze nie powinno być suche dlatego w pomieszczeniu dobrze jest umieścić duże naczynie z wodą.
  5. Należy zaopatrzyć się w opakowanie BABYDOG MILK (preparat mleko zastępczy) na wypadek konieczności dokarmienia szczeniąt. Instrukcje należy przeczytać przed porodem.
  6. U suk długowłosych należy ostrożnie wyciąć włosy wokół sromu, używając nożyczek o zaokrąglonych końcach.W widocznym miejscu należy umieścić numer telefonu do prowadzącego lekarza weterynarii oraz lekarza pełniącego całodobowy dyżur.
  7. Suka powinna mieć cały czas dostęp do miski ze świeżą wodą.
Przed porodem

PRZY PORODZIE

JAK POMÓC SUCE W JEGO TRAKCIE?
  • Zazwyczaj suka doskonale sama radzi sobie przy porodzie. Należy tylko zapewnić jej spokój i dyskretnie obserwować przebieg porodu. Jeśli pojawiają się jakieś wątpliwości należy omówić je z lekarzem weterynarii.
  • Pomiędzy początkiem skurczy a wyparciem pierwszego szczenięcia zazwyczaj mija od kliku minut do 3 godzin. Czas ten u różnych suk może znacznie się wahać.
  • Szczenięta mogą się rodzić zarówno w położeniu pośladkowym, jak i główkowym.
  • Jeżeli pęcherz płodowy nie został rozerwany przez sukę zaraz po wyparciu płodu, należy to natychmiast uczynić (pamiętając o założeniu gumowych rękawiczek ochronnych), ponieważ istnieje ryzyko zachłyśnięcia się szczenięcia.
  • Odstępy pomiędzy urodzeniem kolejnych szczeniąt wynoszą średnio od 20 do 30 minut. Niektóre suki (zwłaszcza pierworódki lub przy licznych miotach), po urodzeniu kilku szczeniąt robią odpoczynki trwające do 2 godzin.
  • Łożysko jest zazwyczaj wydalane chwilę po wyparciu płodu. Trzeba to uważnie obserwować, ponieważ jego pozostanie w macicy grozi poważnymi komplikacjami. Wiele suk natychmiast zjada łożyska.
  •  

Co robić:

  • Po rozpoczęciu porodu obserwować sukę, aby upewnić się, że wszystko przebiega właściwie. Należy zachować spokój i nie stresować rodzącej suki.
  • Zawsze skontaktować się z lekarzem, jeśli mimo skurczy płód nie zostaje wyparty, lub gdy przedłużają się odstępy między urodzeniem kolejnych szczeniąt oraz w każdej innej niepokojącej sytuacji.
  • Urodzonym szczeniętom należy udrożnić drogi oddechowe, osuszyć je ręcznikiem i przystawić do sutka.
 

Czego NIE robić:

  • Nigdy nie wolno wyciągać siłą szczeniąt z pochwy, pociągać je za łapy lub ogon.
  • Nigdy nie wkładać szczeniąt do wody.
  • Nie używać suszarki do włosów: można spowodować poważne oparzenia i odwodnienie szczeniąt.
Przy porodzie

Od narodzin do osadzenia

Dzień 1 Cztery pierwotne odruchy szczeniąt 

Nowo narodzone szczenięta są ślepe i głuche natomiast mają dobrze rozwinięty zmysł węchu i dotyku, dzięki czemu szybko odnajdują sutek matki i rozpoczynają ssanie. Chociaż układ nerwowy będzie się jeszcze intensywnie rozwijał, to u noworodków można zaobserwować kilka pierwotnych odruchów:
  • odruch podążania za ciepłem: powoduje przyleganie szczeniąt do najcieplejszych części ciała matki,
  • odruch ssania: natychmiastowa umiejętność ssania sutka,
  • odruch kroczowy: wywoływany symulowaniem (wylizywanie przez sukę) okolicy pod ogonem, umożliwia u osesków wydalanie moczu i kału,
  • odruch bezwładności: chwycone przez matkę w okolicy karku szczenię zamiera w bezruchu, pozwalając się przenosić.

Należy pamiętać, że noworodki nie mają jeszcze wykształconych mechanizmów termoregulacji.
Dlatego temperatura pomieszczenia gdzie przebywają szczenięta w pierwszym tygodniu ich życia musi wynosić 30°C. Temperatura otoczenia może być stopniowo obniżana aż do 25°C w czwartym tygodniu. Dla noworodków można zainstalować specjalny promiennik ciepła w postaci lampy. Powietrze nie powinno być suche dlatego w pomieszczeniu dobrze jest umieścić duże naczynie z wodą. Prawidłowa temperatura rektalna szczenięcia po porodzie : 35.5°C ±0.5°C​

Noworodki są ślepe i głuche
Szczenięta rodzą się ślepe i głuche, natomiast mają dobrze rozwinięty zmysł węchu i dotyku, dzięki czemu szybko odnajdują sutek matki i zaczynają ssać. Obserwacje szczeniąt w łonie matki, prowadzone za pomocą ultrasonografu, wykazały, że w trakcie dotykania brzucha suki, płody przysuwały się do miejsca dotyku.

Kontrola mleczności suki oraz ssania u szczeniąt
Dla szczeniąt konieczne jest rozpoczęcie pobierania mleka jak najszybciej po porodzie. Gruczoł mlekowy suki tylko przez kilka godzin po porodzie wydziela siarę - pierwsze mleko, które różni się składem od później produkowanego. Siara to żółtawa, tłusta ciecz bogata w przeciwciała, która chroni szczenię w pierwszych tygodniach życia. Trzeba koniecznie zaobserwować czy każde z szczeniąt wypiło siarę.

Zdarzają się sytuacje, że suka w ogóle nie ma mleka. Można to sprawdzić chwytając koniec sutka między kciuk i palec wskazujący, delikatnie uciskając, zobaczyć czy pojawi się kropla mleka. Należy unikać przeszkadzania suce podczas karmienia, ponieważ ją to stresuje. Jednak jeśli jakieś szczenię nie potrafi odnaleźć sutka, należy mu w tym pomóc. Szczenięta zazwyczaj szybko nabierają wprawy w odnajdywaniu i ssaniu sutka. Po kilkunastu godzinach w miejsce siary pojawia się mleko.

UWAGA !
Mleko krowie w porównaniu z mlekiem suki jest zdecydowanie zbyt ubogie w energię, tłuszcze i białka, natomiast zawiera za dużo cukru - laktozy (ryzyko biegunek u szczeniąt !).
Mleko suki w porównaniu z mlekiem krowim zwiera:
- 2 razy więcej energii
- 2 razy więcej białka
- znacznie mniej laktozy

Karmiąca suka potrzebuje diety wysokobiałkowej
Zaraz po porodzie może dojść do spadku apetytu u suki, podczas gdy jej potrzeby pokarmowe gwałtownie wzrastają. Produkcja mleka jest ogromnym wysiłkiem dla organizmu i wymaga dostarczenia znacznych ilości składników pokarmowych. W tym czasie zapotrzebowanie na energię wzrasta u suki 2-4 krotnie, a zapotrzebowanie na białko 4-6 krotnie. Laktacja trwa około 6 tygodni. U psów, inaczej niż u kotów, organizm samicy w czasie ciąży nie gromadzi żadnych rezerw, które mogłyby być wykorzystane w czasie laktacji. Suka musi więc pokrywać tak wysokie zapotrzebowanie pokarmowe codziennie, bezpośrednio z pobieranego pokarmu. Karmiąca suka powinna zachować optymalną masę ciała. Jeśli zaczyna tracić na wadze, stając się wychudzona, oznacza to, że podawany pokarm jest zbyt ubogi. W takiej sytuacji należy natychmiast skonsultować się z lekarzem weterynarii.

STARTER i STARTER MOUSSE to rozwiązania żywieniowe przygotowane specjalnie dla suk w okresie laktacji. Zostały opracowane we współpracy z hodowcami. Dzięki unikalnej recepturze pobudzają produkcję mleka, zapewniając odpowiedni rozwój szczeniąt oraz dobrą kondycję suki.

Karmiąca suka produkuje w czasie całego okresu laktacji nawet 2- 3 krotnie więcej mleka niż wynosi masa jej ciała. Suka o wadze 25kg. odchowująca 6 szczeniąt w trzecim tygodniu ich życia produkuje 2 litry mleka dziennie ! Jej potrzeby energetyczne są trzykrotnie większe, niż poza okresem ciąży i laktacji.
 

Dzień 2 - Codziennie przyrosty masy ciała u szczeniąt

Poza pierwszym dniem życia kiedy nowonarodzone szczenię może nieco stracić na wadze ze względu na pozbywanie się pierwszego stolca lub początkowe trudności z ssaniem, szczenię codziennie powinno przybierać na wadze. Utrata masy ciała, brak lub niedostateczne dzienne przyrosty mogą być objawem odwodnienia, niedożywienia (brak mleka, nieumiejętność ssania) czy choroby. Aby mieć pewność, że szczenię przybiera na wadze, należy codziennie je ważyć i zapisywać wynik ważenia na karcie wzrostu. 

Szczenię które nie przybywa na wadze przez dwa kolejne dni powinno być od razu zbadane przez lekarza weterynarii !

Higiena poporodowa
Po porodzie trzeba skontrolować czystość legowiska, tak by nie przeszkadzać suce i szczeniętom. Kiedy szczenię skończą jeść należy usunąć zanieczyszczone posłanie i zastąpić je nowym, nie można natomiast jedynie przykryć brudnego posłania świeżym. W razie potrzeby można wilgotną gąbką delikatnie przetrzeć brzuch i sutki suki a następnie osuszyć skórę.
Ewentualnie można także przemyć podłogę wokół legowiska zimną wodą z mydłem i zdezynfekować rozcieńczonym roztworem wody utlenionej. Następnie podłogę trzeba wytrzeć do sucha. Podczas wykonywania tych czynności należy zwrócić uwagę, by zbytnio nie niepokoić suki i noworodków.
 

Dzień 5 - Szczenię podnosi się na przednich łapach. Rozwija się słuch

Życie szczenięcia wciąż upływa głównie na spaniu i jedzeniu, choć pojawiają się też istotne zmiany. Dotychczas tylko pełzające, szczenię może już unieść swój ciężar na przednich łapach, co usprawnia dotarcie do sutków. Szczenię rozpoznając zapach ma wyraźne preferencje wobec wybranego sutka. Nadal jeszcze nie odbiera dźwięków natomiast reaguje już na wibracje.

Dzień 10 - Otwieranie oczu

Oczy otwierają się, ale szczenięta nie widzą jeszcze dobrze. Ponieważ oczy są jeszcze bardzo wrażliwe nie należy szceniat w tym czasie fotografować z użyciem lampy błyskowej, ani eksponowac na silne światło. W tym czasie szczenięta zaczynają też słyszeć. Zmysły wzroku i słuchu staną się w pełni sprawne dopiero pod koniec 5 tygodnia życia.
 

Dzień 11 - Szczenię uczy się być psem

Płody w macicy nie są całkowicie odizolowane od świata zewnętrznego: reagują na dotyk przez powłoki brzuszne matki, a także odczuwają wpływ stanu emocjonalnego matki, np. stres. Jednak przychodząc na świat nie odczuwają jeszcze przynależności gatunkowej. Tego, że są psami dopiero muszą się nauczyć, a odpowiada za to mechanizm, zwany wdrukowaniem. Jest to rodzaj szybkiej, samoistnej i nie wymagającej powtarzania nauki, której efekty są niezwykle trwałe, pod warunkiem, że nastąpi w ściśle określonym czasie (tzw. okres krytyczny). W jej wyniku szczenię zaczyna identyfikować się ze swoim gatunkiem, uczy się typowych dla psów zachowań oraz sposobów komunikacji wewnątrzgatunkowej.Ten ważny moment zbiega się z intensywnym rozwojem zmysłów u szczeniąt. Szczenięta w tym stosunkowo krótkim okresie krytycznym nawiązują silną więź z matką i relacje rodzeństwem.

Szczenięta pozbawione rodzeństwa, lub co gorsza również matki, nie mogą wykształcić potrzebnych umiejętności społecznych. Z tego powodu konieczne jest zapewnienie im (najlepiej do 12 tygodnia życia) stałych kontaktów ze zrównoważonymi dorosłymi psami, od których mogą uczyć się kodu psiej komunikacji. Psy takie, wymagają też znacznie więcej uwagi ze strony opiekuna (zabawa, urozmaicanie czasu), aby zrekompensować brak aktywności jaką wykazują szczenięta w licznym miocie.
 

Dzień 12 - Odrobaczenie suki i szczeniąt

Nawet jeśli suka została odrobaczona przed porodem istnieje możliwość zarażenia szczeniątpasożytami wewnętrznymi za pośrednictwem mleka. Szczenięta można odrobaczać w wieku około 2 -3 tygodni. Należy stosować wyłącznie specjalne preparaty dla osesków i zawsze pod kontrolą lekarza weterynarii.

Dzień 15 - Szczenię porusza się już na czterech łapach, umie też siadać

Układ nerwowy nadal intensywnie się rozwija. Tylne kończyny są już w stanie unieść ciężar ciała szczenięcia. Pies szybko uczy się chodzić i siadać.
 

Dzień 20 - Pojawiają się pierwsze zęby

Szczenię rodzi się bez zębów. Dopiero około 20 dnia zaczynają wyrzynać się pierwsze zęby mleczne, które około 3 - 5 miesiąca życia zostaną zastąpione uzębieniem stałym. Zęby mleczne wypadają samoistne, ale rzadko można je zobaczyć, bo najczęściej są połykane przez szczenię. Dorosły pies ma 42 zęby stałe. W razie potrzeby lekarz weterynarii oceni czy proces wymiany zębów przebiegł prawidłowo. Prawidłowa temperatura rektalna: 36 à 38°C

Zanikanie pierwotnych odruchów
Odruch podążania za ciepłem powodujący przysuwanie się szczeniąt do najcieplejszych części ciała matki, zanika około 15 dnia życia, ponieważ wykształciły się już własne mechanizmy termoregulacji organizmu szczenięcia. Znaczenie zmysłu dotyku stopniowo zmniejsza się w zwiazku ze zwiększaniem sprawności wzroku. Zanikanie odruchów pierwotnych to objaw prawidłowego rozwoju i dojrzewania układu nerwowego, jednak w razie jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skontaktować się z lekarzem weterynarii. Odruchy kroczowy i ssania nadal jeszcze są prezentowane, ale ulegają stopniowemu wygaszaniu. Szczenięta powoli zaczynają się interesować pokarmem stałym, na razie podejmując próby wylizywania półpłynnej karmy.

Dzień 22 - Wprowadzanie pokarmu stałego

Zęby sieczne wyrzynają się u szczeniąt pod koniec pierwszego miesiąca, powodując u suki ból podczas ssania. Suka coraz częściej opuszcza gniazdo i coraz mniej chętnie karmi swoje potomstwo. W tym samym czasie produkcja mleka zaczyna spadać, podczas gdy potrzeby pokarmowe szczeniąt ciągle rosną. Najwyższy czas, aby rozpocząć podawanie szczeniętom innego pokarmu, dostosowanego do ich rosnących potrzeb.

Dojrzewanie układu pokarmowego coraz bardziej zwiększa zdolności trawienne szczeniąt. W okresie odsadzania organizm szczenięcia rozwija dodatkowo zdolność trawienia skrobi, jednocześnie (około 3 tygodnia życia) tracąc umiejętność trawienia cukru mlecznego (laktozy) zawartego w mleku suki.

STARTER MOUSSE i sucha karma STARTER (po rozmoczeniu do konsystencji papki) w pełni pokrywają potrzeby szczeniąt, w okresie zmiany pokarmu płynnego na stały (odsadzanie). Początkowo szczenięta wielokrotnie w ciągu dnia pobierają bardzo niewielkie ilości stałego pokarmu. Po każdym posiłku należy usunąć resztki pokarmu, a miski starannie umyć. W pozostawionych resztkach szybko namnażają się bakterie mogące powodować poważne zaburzenia trawienne u szczeniąt.

Coraz sprawniejsze chodzenie
Szczenię zaczyna już sprawnie poruszać się się na czterech łapach i zaczyna coraz śmielej eksplorować okolice gniazda. Należy zadbać, aby w otoczeniu poza gniazdem nie znajdywały się niebezpieczne dla szczeniąt przedmioty i miejsca (np. odpływy kanalizacji).

Temperatura rektalna szczenięcia wynosi: 36 - 38°C.
 

Dzień 25 - Okres socjalizacji trwa

Rozpoczęta około 15 dnia okres socjalizacji nadal trwa. Do 4 tygodnia życia suka i rodzeństwo odgrywają najważniejszą rolę w nauce zabawy, kontroli siły gryzienia, czy komunikacji wewnątrzgatunkowej. Od teraz, aż do 12 tygodnia (wtedy zamyka się tzw. „okno socjalizacyjne”) jest pora na poznawanie świata przez szczenię: nowe sytuacje, nowi ludzie, dźwięki, podłoża, zwierzęta.Należy zapewnić szczenięciu umiarkowaną ilość nowych, konieczniepozytywnych doznań. Właściwie prowadzona socjalizacja, najpierw przez hodowcę, potem przez nabywcę szczenięcia, znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia zachowań agresywnych lub lękowych u dorosłego psa.

Dzień 29 - Temperatura rektalna szczenięcia wynosi: 38.5°C (temperatura właściwa dorosłym psom)

Dzień 42 - Okres zwiększonych reakcji lękowych

Między 7 a 8 tygodniem życia szczenięta przechodzą okres wzmożonych reakcji lękowych. Dotychczas ufne, zaczynają zachowywać się z dużą rezerwą wobec nieznanych rzeczy. Taka zmiana zachowania jest normalnym etapem rozwoju szczenięcia, jednak należy ograniczyć w tym czasie kontakt psa z nowymi sytuacjami i osobami. Oczywiście umiarkowana socjalizacja powinna nadal trwać (nowe podłoża, przedmioty), jednak ze szczególną ostrożnością, by nie przestraszyć psa

Dzień 43 - Odporność nabyta z mlekiem matki zaczyna stopniowo zanikać

Siara – pierwsze mleko matki, bogate w przeciwciała – przez pierwsze tygodnie życia zapewnia szczenięciu ochronę przed wirusami i bakteriami obecnymi w otoczeniu. Dlatego tak ważne jest aby każde szczenie wypiło siarę. Odporność nabyta z mlekiem matki zaczyna jednak stopniowo zanikać. Między 4 a 12 tygodniem życia szczenięta wkraczają w krytyczny okres przejściowy w procesie rozwijania systemu odpornościowego. Odporność nabyta wraz z mlekiem matki wygasa, a własny układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. Pełną sprawność uzyskuje około 15 tygodnia, dlatego wcześniej należy zastosować szczepienia ochronne, których dokładny program ustali lekarz weterynarii.

Podczas tego okresu układ odpornościowy wymaga wzmocnienia. Karmy STARTER iSTARTER MOUSSE od momentu odsadzania do ukończenia drugiego miesiące życia sprzyjają rozwijaniu mechanizmów obronnych organizmu szczenięcia.
 

Dzień 44 - Szczepienia ochronne i identyfikacja szczeniąt

Szczepienia ochronne stosowane są zapobiegawczo i mają na celu wytworzenie odporności, chroniącej organizm psa przed chorobami zakaźnymi, mogących grozić nawet śmiercią. Aby szczepienia były skuteczne powinny być przeprowadzone zgodnie ze szczegółowym kalendarzem szczepień, który zawsze ustala prowadzący lekarz weterynarii.

W Polsce wszystkie szczenięta rasowe, a więc posiadające metrykę wydaną przez Związek Kynologiczny w Polsce podlegają obowiązkowemu tatuowaniu, którego dopilnować musi hodowca. Tatuować szczenięta mogą wyłącznie osoby wyznaczone przez Związek Kynologiczny w Polsce. Psy można dodatkowo oznakować elektronicznym mikroczipem. Mikroczip wraz z paszportem są obowiązkowe dla wszystkich psów przekraczających granicę Polski.

Dzień 50  Suka coraz częściej odchodzi od szczeniąt

Suka stopniowo uniezależniała szczenięta od siebie, coraz częściej opuszczając gniazdo. Niechętnie też już karmi szczenięta, co jest to całkiem naturalne ponieważ mleko przestaje być im potrzebne. Oczywiście suka nadal zajmuje się potomstwem ucząc je potrzebnych zachowań i komunikacji społecznej.

Szczenięta ssą już sporadycznie
Proces odsadzania (przejścia z mleka na pokarm stały) powinien zakończyć się przed 7 tygodniem życia. Ssanie staje się coraz rzadsze. Najwyższa strawność diet STARTER MOUSSE oraz suchej karmy STARTER ułatwia przejście przez proces odsadzania bez problemów trawiennych.
Ważne
W razie konieczności zastąpienia mleka matki (choroba, brak mleka, liczny miot) hodowca potrzebuje odpowiedniego preparatu mlekozastępczego dla psów. Preparaty mlekozastępcze jak BABYDOG MILK są opracowane w sposób najbardziej zbliżony do mleka suki tak, aby pokryć potrzeby pokarmowe szczeniąt. Do karmienia szczeniąt NIE należy używać mleka krowiego, ponieważ szczenięta nie potrafią go trawić.

Dobrze mieć przygotowane opakowanie BABYDOG MILK jeszcze przed porodem aby móc szybko zareagować w sytuacji konieczności dokarmienia szczeniąt. Przy przygotowywaniu mleka należy postępować zgodnie z instrukcją, pamiętając o zachowaniu higieny.

Szczenięta karmi się specjalną butelką, a po jedzeniu trzeba wymasować im okolice krocza (używając miękkiej tkaniny zwilżonej w ciepłej wodzie), w celu pobudzenia odruchu oddawania moczu i kału.