Socjalizacja psa – dlaczego jest mu potrzebna? Cz. 2.

Wszystko, czego nauczymy naszego psa w okresie szczenięctwa zaprocentuje w jego dorosłym życiu. Dotyczy to jednak zarówno pożądanych przez nas reakcji, jak i zachowań, które będą dla nas problemem. Jak pokazywać szczenięciu świat, żeby nie wychować lękliwego lub agresywnego psa? Czym jest socjalizacja wtórna? Czy można socjalizować psiego seniora?

W części 1. artykułu wyjaśniłam, czym jest socjalizacja oraz na czym polega jej pierwotny rodzaj. Kliknij i przeczytaj część 1. artykułu o socjalizacji psa.

W części 2. opowiem o tym, jak odpowiednio socjalizować szczenię oraz wyjaśnię, czym jest socjalizacja wtórna.

Socjalizacja psa – etapy

Według J. O’Heary faza socjalizacji trwa od około 2,5-3 tygodnia do 9-13 tygodnia życia szczenięcia. Za jej początkowy etap odpowiada więc suka oraz hodowca. Najważniejszy moment przypada na okres od 6. do 8. tygodnia życia psa. Wtedy kształtują się więzi z matką, rodzeństwem, innymi zwierzętami różnych gatunków oraz z opiekunami.

Pomiędzy 3. a 5. tygodniem życia szczeniak chętnie nawiązuje nowe znajomości. Później pies zaczyna odczuwać niechęć do kontaktu fizycznego, m.in. do brania na ręce.

Między 8. a 10. tygodniem życia pojawia się pierwsza „faza strachu”. Pies mniej chętnie wchodzi w interakcje z innymi osobnikami czy ludźmi. Nie jest już tak otwarty na nowe doznania. Ważne, aby w tym czasie pies nie spotkał się z sytuacjami stresowymi, które mogłyby go przestraszyć i wywołać silną reakcję lękową – wszelkie traumy z tego okresu bardzo często rzutują na całe życie psa.

Właśnie w tym okresie warto zapisać swojego psa do tzw. psiego przedszkola, gdzie pod okiem doświadczonego szkoleniowca szczeniak będzie uczył się nowych zachowań oraz poznawał świat. W kontekście wychowania szczenięcia często mówi się też o tzw. „złotej 12” – pojęcie to wprowadził Margareth Hughes. Kliknij i dowiedz się więcej o „złotej 12 w socjalizacji psów”.

Jak pokazywać psu świat?

Rolą opiekuna jest kontynuacja socjalizacji szczenięcia, którą rozpoczął hodowca. Polega ona głównie na pokazaniu szczeniakowi nowych sytuacji, miejsc czy ludzi. Warto zabierać psa w nowe miejsca, uczyć korzystania z różnych środków komunikacji, kontaktów z innymi psami (w różnym wieku i rozmiarze), chodzenia po różnych podłożach itp.

Jednak nie można zapominać o najważniejszej sprawie: nasz szczeniak nie może się bać tych nowości, musi być rozluźniony i traktować je jako świetną zabawę. Nie warto stawiać też na ilość bodźców – liczy się ich jakość. Nie możemy „zalać” psa bodźcami, mając nadzieję, że sobie z nimi poradzi.

Częstym błędem popełnianym przez opiekunów jest ścisłe trzymanie się np. „złotej 12”, czyli wprowadzanie psa na siłę w nową sytuację, aby tylko „odhaczyć” ją na liście. Trzeba też pamiętać, że w tym czasie przypadnie okres kwarantanny po szczepieniach. Wówczas nasz pies będzie musiał być izolowany od miejsc, w których mógłby zarazić się jakimiś chorobami zakaźnymi.

Warto jednak znaleźć złoty środek pomiędzy kwarantanną a socjalizacją. Zbyt długi okres izolacji psa w domu może skutkować poważnymi problemami behawioralnymi, np. agresją. Więcej o problemie przeczytasz w tym artykule – kliknij i dowiedz się więcej o agresji psa.

Czym skorupka za młodu nasiąknie…

Generalna zasada socjalizacji jest taka: zadbaj, by Twój pies dorastał w bogatym, przewidywalnym i bezpiecznym środowisku, z dużą ilością pozytywnych kontaktów z różnorakimi bodźcami. Ten proces musi przebiegać w oparciu o pozytywne skojarzenia. Pies powinien nowe rzeczy, sytuacje czy ludzi traktować jako przyjazne lub przynajmniej neutralne.

Jeżeli pies będzie żył w ubogim środowisku, pozbawiony tych relacji lub będą one dla niego traumatyczne wówczas w dorosłym życiu zapewne stanie się lękliwy. Co więcej, strach będą w nim budzić nie tylko te konkretne bodźce, ale również wszystkie inne nowe sytuacje czy miejsca.

Socjalizacja psa dorosłego, czyli socjalizacja wtórna

Socjalizacja wtórna zachodzi przez całe dorosłe życie psa aż do starości. Można powiedzieć, że nigdy się nie kończy. Nieco tylko zmienia swój charakter i cel w zależności od etapu życia naszego psa.

Faza młodzieńcza (od 12. tygodnia do 6. miesiąca) oraz początkowy okres dojrzałości (powyżej 6 miesiąca) to właściwie kontynuacja uspołeczniania zapoczątkowanego w czasie wcześniejszych faz rozwojowych.

Psy schroniskowe, a socjalizacja

Czasem jednak opiekun nie miał wpływu na socjalizację psa w wieku szczenięcym. Wtedy socjalizacja wtórna jest pierwszą w życiu czworonoga. Ten proces musimy bardzo ostrożnie przeprowadzać zwłaszcza w przypadku psów np. adoptowanych, które nie miały możliwości prawidłowego wejścia w dorosłość. Ich wcześniejsze życie niejednokrotnie wywarło ogromne piętno na ich psychice i zbyt gwałtownie przeprowadzony proces socjalizacji takiego psa może tylko pogłębić traumę.

Pamiętajmy: każdy, nawet najmniej socjalizowany pies, ma prawo do normalnego życia. Musimy dać mu szansę, pamiętając o jego ograniczeniach. Nie możemy się zrażać np. nieco gorszym zachowaniem zwierzęcia, wynikającym z braków socjalizacyjnych.

Socjalizacja psiego seniora

A co w przypadku psich seniorów? Czy taki proces jest im potrzebny? Wbrew pozorom jest on istotnym elementem życia psów w okresie starości. Cel tego działania jest jednak nieco inny. W przypadku psich seniorów chodzi przede wszystkim o przypominanie pewnych zasad i zachowań oraz ciągłą stymulację psiego mózgu. Ubogacanie środowiska nie jest potrzebne tylko psom młodym, które wprowadzamy w świat. Tak na prawdę socjalizacja (uspołecznianie) nigdy się nie kończy.

U psów starszych niejednokrotnie pojawiają się też objawy Zespołu Zaburzeń Poznawczych (CDS). Zwierzęta często zaczynają się wtedy bać rzeczy, które do tej pory nie powodowały u nich takich reakcji. Pojawiają się też deficyty w funkcjonowaniu poszczególnych zmysłów. Bogate, ale przewidywalne środowisko ponownie uczy te psy radzenia sobie w nowych (z ich punktu widzenia) sytuacjach. Jednak w przypadku psów starszych trzeba być tak samo ostrożnym, jak w postępowaniu ze szczeniakiem. Pamiętajmy o równowadze i nie przesadzajmy z bodźcami.

143

Interesujące? Chcesz
wiedzieć więcej? Zapisz się!

Dziękujemy za zapisanie się do naszego newslettera

Błąd zapisu

zamknij