Socjalizacja psa – dlaczego jest mu potrzebna? Cz. 1.

Pies zmuszony został do życia w silnie zurbanizowanym środowisku. Staje się niejako członkiem ludzkich społeczności. W związku z tym, stawiamy przed nim coraz większe wymagania i niestety – czasem nieświadomie – poddajemy go silnej antropomorfizacji. W efekcie, socjalizacja psa często zostaje przeprowadzona nieprawidłowo. 

Pies to nie człowiek

Często nawet opiekunowie czy osoby mające kontakt z psami nie zdają sobie sprawy z faktu, iż wiele zachowań wymaganych od psa jest niezgodna z jego etogramem (czyli zbiorem zachowań właściwych dla danego gatunku).

Inną kwestią jest oczekiwanie od psa ludzkiej moralności lub naszego postrzegania świata. Jak wielokrotnie podkreśla słynny prymatolog i etolog – profesor Frans de Waal, gatunek ludzki ma „paskudną” cechę: antropocentryzm.

Uważamy, że człowiek znajduje się w centrum, jest najważniejszy i z tego względu, na wszystkie istoty patrzymy, wykorzystując własny światopogląd. Z tego wynika wiele nieporozumień oraz błędnych ocen zachowania zwierząt.

Zrozumieć ludzki świat

Jeśli chcemy mieć u swojego boku przewidywalnego i bezpiecznego dla otoczenia czworonożnego przyjaciela, który cieszy się szczęśliwym życiem, musimy pomóc mu zrozumieć nasz ludzki świat i zasady w nim panujące.

Nie możemy wymagać od psa, aby sam wiedział, że ten ogromny, hałaśliwy „stwór”, jakim jest, np. tramwaj czy pociąg nie chce mu zrobić krzywdy i można spokojnie koło niego przejść lub nawet wejść do jego wnętrza. Musimy go również nauczyć, że obwąchiwanie ludzi w miejscach intymnych nie jest społecznie akceptowalne, choć dla psa naturalne. Więcej o tym, jak wychować szczenię dowiesz się z tego artykułu.

Czym jest socjalizacja psa?

Jako gatunek nie różnimy się wiele od pozostałych ssaków. Szczeniaki – tak samo, jak ludzkie dzieci – potrzebują odpowiedniego wychowania, mającego na celu, m.in. uspołecznienie jednostki.

Ważnym elementem procesu wychowania szczeniaka jest właśnie tzw. socjalizacja. Co to takiego? Wykorzystując definicję podaną przez prof. Zimbardo jest to „proces trwający przez całe życie, w ramach którego zachowania, wartości, standardy, umiejętności, postawy i motywy jednostki są kształtowane tak, by pozostawały w zgodzie z normami uznawanymi za pożądane przez dane społeczeństwo”. Jest to definicja dotycząca tego procesu w przypadku ludzi, jednak wiele z niej dotyczy również psów. Podobnie jak u ludzi, socjalizacja trwa w końcu przez całe życie psa.

Możemy ją podzielić na pierwotną i wtórną.

Socjalizacja psa w okresie szczenięcym, czyli socjalizacja pierwotna

Socjalizację pierwotną możemy podzielić na 3 podtypy:

  1. Socjalizacja prowadzona przez matkę

Ten podtyp socjalizacji pojawia się najwcześniej. Szczeniak poznaje wówczas zasady panujące w psim świecie. Suka uczy szczeniaki samodzielnego życia, właściwych zabaw i kontaktów z innymi psami (w gnieździe jest to rodzeństwo). Od matki uczą się one również podstawowych komunikatów potrzebnych do życia w psim świecie, m.in. postawy uległej, zachęcania do zabawy, ale również tzw. inhibicji gryzienia, czyli kontroli uścisku szczęk.

  1. Socjalizacja prowadzona przez hodowcę

Równocześnie z socjalizacją prowadzą przez matkę pojawia się socjalizacja, za którą odpowiada hodowca. Zauważyć można jednak dużą różnicę, jeśli chodzi o ludzkie i psie dziecko. O ile mały człowiek uczony jest życia tylko w ludzkim społeczeństwie to „psie dziecko” musi nauczyć się zasad panujących w 2 równoległych światach: psim i ludzkim.

Pierwszy człowiek, z którym kontaktuje się szczeniak to opiekun jego matki. Dlatego właśnie na nim spoczywa największa odpowiedzialność. To w domu hodowcy pies zaczyna mieć kontakt z ludźmi (również dziećmi), dotykiem, zabiegami pielęgnacyjnymi, różnymi podłożami, dźwiękami, zapachami itp.

W domu hodowcy psy spędzą najważniejsze okresy rozwojowe: fazę prenatalną (przed urodzeniem), fazę neonatalną (od urodzenia do 2 tyg. życia), fazę przejściową (2-3 tydzień życia) oraz część fazy socjalizacji – aż do około 7 tygodnia życia, kiedy to szczeniak trafi do nowego domu.

  1. Socjalizacja prowadzona przez nowego opiekuna

Za ostatni etap socjalizacji pierwotnej odpowiada nowy opiekun zwierzęcia. To właśnie on będzie odpowiedzialny za najważniejszy okres w życiu każdego psa, czyli główną fazę socjalizacji.

Więcej informacji o socjalizacji psa w nowym domu znajdziesz w 2. części artykułu.

158

Interesujące? Chcesz
wiedzieć więcej? Zapisz się!

Dziękujemy za zapisanie się do naszego newslettera

Błąd zapisu

zamknij