Psy użytkowe: poznaj wszystkie rasy

Czworonogi zachwycają różnorodnością. Współcześnie można wymienić zadziwiająco wiele ras psów, których odróżnia od siebie nie tylko wygląd, rozmiar czy budowa. Literatura kynologiczna identyfikuje bowiem rasy nie tylko na podstawie cech zewnętrznych, ale i tak zwanej użytkowości. Jakie znamy współczesne rasy psów użytkowych? Poznajmy najpopularniejsze z nich.

Specjaliści rozróżniają obecnie przede wszystkim dwa główne typy psów, a mianowicie psy użytkowe i wystawowe. Oba podziały stosowane są zarówno w obrębie jednej, jak i pomiędzy wieloma rasami. W artykule skupimy się jedynie na typie użytkowym. Jak należy rozumieć użytkowość psa?

Mówiąc najogólniej, na użytkowość składają się zarówno cechy zewnętrzne (budowa i wielkość psa), jak i jego temperament czy charakter. Pies użytkowy powinien swoim usposobieniem i wyglądem spełniać oczekiwania, jakie mają wobec niego „zatrudniający” go ludzie. Istotą jest, by pies użytkowy podołał stawianym mu zadaniom.

Typy psów użytkowych

Istnieje wiele użytkowych ras psów. Każda z nich w określony sposób służy człowiekowi dzięki charakterystycznym dla siebie cechom. Podstawowy podział psów użytkowych rozróżnia czworonogi oczywiście ze względu na funkcje, jakie mają za zadanie pełnić. Jakie obowiązki mają na co dzień psy użytkowe? Na podstawie pełnionej roli, wyróżniamy dziś dziesięć typów użytkowości:

  • psy myśliwskie,
  • psy ratownicze,
  • psy pasterskie,
  • psy stróżujące,
  • psy służbowe wykorzystywane na potrzeby wojska, policji i służb celnych,
  • psy zaprzęgowe,
  • psy wyścigowe,
  • psy reprezentacyjne i do towarzystwa,
  • psy wiejskie,
  • psy terapeutyczne.

Czym wyróżniają się najpopularniejsze z wymienionych typów?

Psy myśliwskie

Określane są tak różne rasy psów, które ze względu na wrodzone cechy, mogą stanowić znaczne ułatwienie dla myśliwych biorących udział w polowaniach. Czworonogi te charakteryzują się specyficznymi przymiotami, dzięki którym mają naturalną łatwość zdobywania zwierzyny.

Wśród tej grupy wyróżnia się oczywiście kolejne podziały, w tym na przykład na cechy wrodzone (wystawiające, niewystawiające i jamniki), predyspozycje (wszechstronne, wielostronne i jednostronne) czy wygląd psa (rodzaj sierści). Najbardziej rozbudowany jest jednak podział psów myśliwskich na podstawie tak zwanych specjalizacji myśliwskich, czyli sposobu „pracy”. Tu wyróżniamy:

  • aportery – ich zadaniem jest przechwycenie upolowanej zwierzyny (na przykład rasa curly coated retriever);
  • dzikarze – dzięki wyjątkowej zaciętości i zwinności, stanowią pomoc w polowaniach na dziki (teriery);
  • gończe ­– przeznaczone są do pogoni za zwierzyną (na przykład gończy polski)
  • legawce – wyjątkowo dobry węch sprawia, że sprawdzają się zarówno w polowaniach na lądzie, jak i w wodzie (wyżły i setery);
  • norowce – są niewielkich rozmiarów, dzięki czemu nadają się do płoszenia zwierzyny zamieszkującej nory (teriery i jamniki);
  • płochacze – zajmują się naganianiem zwierzyny (na przykład cocker spaniele);
  • posokowce – mają za zadanie wyszukiwać postrzeloną zwierzynę (posokowce bawarskie);
  • tropowce – dzięki doskonałemu węchowi, tropią po śladach zwierzynę (bloodhound’y).

Psy ratownicze

Są szczególnie doceniane przez człowieka. Wykazują się bowiem nadzwyczajnymi umiejętnościami, dzięki którym są w stanie chociażby odnajdywać zaginionych (nawet pod gruzami) czy udzielać pomocy tonącym. Według kynologii, pies ratowniczy to z jednej strony odpowiednio wyszkolony czworonóg, natomiast z drugiej strony pies hodowlany, którego rasa, ze względu na typowe cechy, jest wykorzystywana w ratownictwie. Ze względu na sposób udzielanej pomocy, możemy mówić o kilku typach psów ratowniczych:

  • pies ratowniczy lawinowy (bernardyny);
  • pies ratowniczy lądowy (owczarki i retrievery);
  • pies ratowniczy gruzowy (foksteriery i retrievery);
  • pies ratowniczy dowodny (nowofundlandy).

Bez względu na typ czy rasę, pies ratownik powinien wyróżniać się dwiema najważniejszymi cechami. Wprost niezbędnym warunkiem są właściwe gabaryty, które umożliwią mu wykonywanie powierzonych zadań. Przede wszystkim powinien jednak wykazywać się odwagą, inteligencją i zupełnym brakiem zachowań agresywnych wobec człowieka.

Psy użytkowe: poznaj wszystkie rasy

Psy pasterskie

Należą do nich rasy psów, które poprzez proces selekcji dokonywanej przez człowieka, nabrały pożądanych cech obrońców stada. Ich zadaniem jest bowiem obrona zwierząt hodowlanych przed drapieżnikami, a także ich zaganianie. Ludzka potrzeba posiadania psa spełniającego takie wymagania sprawiła, że na drodze selekcji ukształtowano rasy cechujące się posłuszeństwem, umiejętnościami pilnowania stada, cichą pracą i umiarkowaną agresywnością.

Zwierzęta stadne powinny bowiem czuć przed takim psem respekt, jednak ten w żadnym przypadku nie powinien stanowić dla nich zagrożenia. Do tej grupy psów użytkowych należą m.in. berneńskie psy pasterskie i mastify hiszpańskie. W ramach grupy psów pasterskich można wymienić kolejne podgrupy. Współcześnie ciężko jest jednak je rozróżnić:

  • typowe psy pasterskie i psy zaganiające;
  • typowe psy pasterskie i psy owczarskie.

Psy stróżujące

Ich zadaniem jest swoiste pełnienie funkcji stróża, a także, w miarę konieczności, obrona gospodarstwa domowego. Z tego powodu czworonogi należące do tej grupy psów użytkowych powinny wyróżniać się pewnymi określonymi cechami. Wśród nich z pewnością należy wymienić pewną rezerwę i nieufność wobec obcych.

Równie ważny jest jednak tak zwany zmysł tropiciela, dzięki któremu taki pies odpowiednio wcześnie zauważy każde zagrożenie. Nie bez znaczenia jest oczywiście przywiązanie i oddanie wobec właściciela. Tylko kochający swojego pana pies, będzie w stanie w 100% spełniać powierzone mu obowiązki stróża. W grupie psów stróżujących wyróżnia się:

  • typowe psy stróżujące (mniejsze rasy psów, teriery);
  • psy stróżująco-obronne (dobermany i rottweilery).

Psy służbowe

Są to specjalnie wyszkolone psy, do których obowiązków należą specyficzne zadania związane z egzekwowaniem prawa bądź zapewnieniem ludziom bezpieczeństwa. W większości przypadków psy te muszą charakteryzować się wybitnymi zdolnościami węchowymi, a także umiejętnością podążania za konkretnym zapachem do czasu wykonania powierzonego zadania. Psy służbowe muszą także cechować się doskonałą kondycją fizyczną. Wyróżniamy:

  • służbowe psy wojskowe (czarne teriery rosyjskie);
  • służbowe psy policyjne (owczarki niemieckie);
  • psy w służbie celnej (labrador retriever, psy chodzkie).

Przeczytaj też wywiad z hodowcą labradorów wykorzystywanych jako psy użytkowe.

Psy zaprzęgowe

Czworonogi te wykorzystywane są w psich zaprzęgach, czyli do ciągnięcia sań bądź lekkiego powodu. Dawniej był to jeden z popularniejszych środków transportu na terenach syberyjskich i arktycznych. Psy zaprzęgowe, mimo że różnią się od siebie wyglądem, posiadają wspólne charakterystyczne dla siebie cechy. Wszystkie są bardzo odporne na trudne warunki klimatyczne. Wyróżniają się zdolnościami szybkiej regeneracji oraz minimalnej utraty ciepła. Do najpopularniejszych psów zaprzęgowych należą:

  • siberian husky,
  • alaskan malamute,
  • pies grenlandzki,
  • samojed.

Rasy psów użytkowych

O każdym typie psów użytkowych można by bez wątpienia napisać bardzo wiele. Należy jednak pamiętać, że w opisach poszczególnych grup uwzględnione są tylko te najbardziej charakterystyczne, typowe dla rasy cechy. Każdy z psów jest swego rodzaju indywidualnością. Oznacza to, że tak, jak nie każdy doberman będzie doskonałym psem stróżującym, tak też nie każdy labrador będzie nadawał się do pracy z dziećmi. Rasa i typowe dla niej cechy to jedno. Równie ważne są jednak osobnicze właściwości i socjalizacja czworonoga.

4049

Interesujące? Chcesz
wiedzieć więcej? Zapisz się!

Dziękujemy za zapisanie się do naszego newslettera

Błąd zapisu

zamknij