Jak karmić kota, czyli mity w żywieniu kotów i ich konsekwencje

Kot, czyli gatunek mięsożerny

Wszystkie dziko żyjące kotowate (małe, czy duże) są w miarę jednorodną grupą drapieżników, polujących zazwyczaj samotnie (oprócz lwów) na drobne ssaki. Ofiary dzikiego kota (gryzonie polne, ptaki itp.) dostarczają mu jednorazowo ok. 25- 30 kcal, określoną porcję białka (35-65%) i tłuszczu (35-65%) pochodzenia zwierzęcego oraz niewielką ilość węglowodanów (2-5%) i włókna (1-2%), a także witamin i związków mineralnych. Normalne i prawidłowe dla każdego domowego kota jest spożywanie od kilku do kilkudziesięciu małych objętościowo mięsno-tłuszczowych posiłków w ciągu całej doby.

Dlatego optymalnym dla niego pożywieniem jest produkt wilgotny (dieta domowa, komercyjna) podawany często w małych porcjach. Niemniej jednak ujemną stroną takiej formy żywienia jest wysychanie niezjedzonej karmy oraz możliwość jej zepsucia się, jeżeli jest pozostawiona w nieodpowiednich warunkach. Wygodną natomiast dla właściciela i lubianą przez część kotów domowych opcją jest stosowanie zbilansowanej karmy suchej z wolnym dostępem do jej spożycia (tzw. żywienie ad libitum).

Koty to zwierzęta bardzo wybredne. W Royal Canin jesteśmy jednak pewni, że Twój kot rozsmakuje się w naszych karmach! Dowiedz się, jak działa gwarancja smakowitości.

Popularne mity – groźne monodiety kotów

Niezależnie od sposobu żywienia w świadomości właścicieli utrwaliło się kilka tzw. „kocich mitów”, jak np.: „kot, jako zwierzę bezwzględnie mięsożerne powinien jeść wyłącznie mięso, (w innej wersji: ryby lub wątróbkę), a mleko krowie/kozie/ owcze jest najlepszym dla nich płynem do picia”. Takie podejście może wprowadzić zwierzę w monodietę, mająca poważne konsekwencje zdrowotne.

„Kot powinien jeść tylko mięso” – czy na pewno?

Analizując, jako pierwszą monodietę „mięsną” można zauważyć, że kot w zależności od rodzaju mięsa otrzymuje od 16% (baranina, wieprzowina) do 21% (pierś z kurczaka, polędwica wołowa, królik) białka i od 31% (mięso z gęsi) do 0,7% (pierś indycza) tłuszczu. Niemniej jednak mięso, niezależnie od rodzaju, jest produktem deficytowym, rozpatrując temat składników mineralnych, tj.:

  • Ca,
  • P,
  • Na,
  • Fe,
  • Cu,
  • I.

Długotrwała monodieta mięsna może prowadzić do poważnych niedoborów wyżej wymienionych składników. Dodatkowo w mięsie i podrobach (głównie wątrobie) występuje niekorzystny stosunek Ca:P, co może prowadzić do wtórnej żywieniowej nadczynności przytarczyc. Zagrożenie związane ze stosowaniem monodiety „wątróbkowej” poza możliwymi konsekwencjami wtórnej żywieniowej nadczynności przytarczyc, może prowadzić także do witamino-A zależnej toksykozy.

Wątróbka dla kota – plusy i minusy

Wątroba jest bardzo dobrym źródłem niezwykle istotnej dla kotów witaminy A. Jej znaczenie, jako elementu diety tego drapieżnika jest tak ważne dlatego, że kot nie jest w stanie wytworzyć jej endogennie i musi otrzymywać tę witaminę w pokarmie. Dlatego wątroba drobiowa, czy wołowa jest dobrą alternatywą uzupełnienia diety kota w witaminę A. Niemniej jednak wysoka jej smakowitość podtrzymywana stałym jej podawaniem może utrwalić u zwierzęcia preferencję „wątróbki” i wprowadzić je w tzw. monodietę „wątróbkową”.

Najpoważniejsze jej konsekwencje wiążą się kumulacją witaminy A w organizmie i jej toksycznym działaniem, określanym jako: deformująca spondyloza. kręgów szyjnych. Przemodelowanie kości spowodowane toksyczną dawką witaminy A powoduje znaczną bolesność i upośledza poruszanie się.

Jak rozpoznać spondylozę u kota?

Początkowo u kota obserwuje się: utratę apetytu, spadek masy ciała i apatię. Zwierzę zaniedbuje swoją toaletę, niechętnie się porusza, a w końcowym stadium siedząc, przyjmuje tzw. „pozycję kangurzą” z podciągniętymi ku górze kończynami piersiowymi. Ponieważ zmiany dotyczą układu kostno-szkieletowego leczenie ma charakter terapii paliatywnej wraz z rygorem zmiany diety (eliminacja źródeł witaminy A, wprowadzenie diety zbilansowanej, pełnowartościowej).

Ze względu na charakter choroby znacznie większe znaczenie ma jej profilaktyka, niż późniejsze leczenie. Dlatego u kotów zaleca się stosowanie zbilansowanej karmy komercyjnej, dostosowanej do potrzeb zwierzęcia lub wprowadzenie diety domowej, przygotowanej przez lekarza weterynarii z racjonalnym uwzględnieniem źródeł witaminy A.

Mleko dla kota, czyli produkt (nie)zbędny

Kolejnym mitem jest wymóg podawania dorosłym kotom mleka. Mleko (kotki) jest jedynym pokarmem osesków w wieku do ok. 2 tygodnia. W porównaniu do krowiego, czy koziego jest bardziej tłuste (kaloryczne) i zawiera więcej białka (w tym tauryny i argininy) i związków mineralnych (Ca, P itp.), niż mleko przeżuwaczy. Oseski są doskonale przystosowane do trawienia  mleka ze względu na wysoką aktywność laktazy, która wraz z wiekiem ulega obniżeniu. Dlatego po odsadzeniu nie ma wyraźnej żywieniowej konieczności podawania kotom mleka, a jego dodatek może spowodować wystąpienie biegunki osmotycznej.

Jak karmić kota, czyli mity w żywieniu kotów i ich konsekwencje zdrowotne

Mleko dla kota? Przeczytaj nasz wcześniejszy artykuł i dowiedz się więcej na temat tego popularnego mitu żywieniowego.

Należy również pamiętać, że mleko to nie woda, ale kompozycja substancji odżywczych, których łączna kaloryczności wynosi ok. 65- 75 kcal/100 g. Stałe podawanie mleka zwiększa pulę kalorii przyjmowaną przez kota, co może sprzyjać rozwojowi nadwagi i otyłości. Mleko krowie to zarówno kompleks białek, które mogą działać alergennie, jak i dobre źródło laktozy (4,7%), co łącznie stwarza ryzyko alergii pokarmowej (białka) i nietolerancji (laktoza). Niektóre czynniki ryzyka można wyeliminować podając zwierzętom mleko pozbawione laktozy (komercyjne mleka dla kotów dorosłych). Niemniej jednak trudniej (i kosztowniej) jest wyeliminować wszystkie alergizujące białka mleka z równoczesnym zachowaniem wysokiej smakowitości produktu.

Ryba dla kota – coś, co kotowate lubią najbardziej?

Kolejnym mitem jest potrzeba żywienia kotów – rybami, zgodnie z tezą, mówiącą, że: „wszystkie koty lubią ryby”. Koty często towarzyszyły rybakom w czasie połowów, a były zabierane na łodzie głównie po to, żeby eliminować szczury. Niemniej jednak rybacy, z braku innego rodzaju pożywienia, podawali kotom złowione ryby. W powyższych warunkach (kuter rybacki na łowisku) zwierzę miało do wyboru: polowanie na szczury i ich mięso lub ryby, co stało się bazą dla mitu, że „wszystkie koty lubią ryby” i przy różnych dostępnych rodzajach mięs „zawsze wybiorą ryby”. Warto również podkreślić, iż mięso różnych ryb pod względem składu odżywczego (białka, tłuszcz, związki witaminowo- mineralne) jest zbliżone do gatunków mięs zwierząt lądowych. Niemniej jednak zawiera tzw. czynniki antyżywieniowe, np. tiaminazę, która dezaktywuje witaminę B1.

Długotrwałe spożywanie (powyżej 1 miesiąca) mięsa surowych ryb może prowadzić do wystąpienia deficytów tej witaminy wraz z jej zdrowotnymi konsekwencjami. Zespół awitaminozy tiaminy u kotów przebiega z utrata apetytu, silnym osłabieniem mięśniowym oraz objawami neurologicznymi. Niemniej jednak, gotowanie mięsa inaktywuje ten enzym, a dodatkowo istnieją gatunki ryb z bardzo niską lub prawie zerową jej aktywnością. Należą do nich: okoń, sum i ryba maślana, które można podawać na surowo, aczkolwiek wzrasta wówczas ryzyko zakażeń bakteryjnych i pasożytniczych. Innego rodzaju problemy zdrowotne mogą wystąpić u kotów żywionych puszkami, zawierającymi tłuste ryby w oleju.

Ryba w puszce… Pandory

Ten bardzo smaczny posiłek, będący monodietą, przy braku odpowiedniej suplementacji witaminą E prowadzi do uogólnionego zapalenia tkanki tłuszczowej (pansteatitis). U kota obserwuje się apatię, brak apetytu, a pod skórą, głównie w okolicy brzucha można wyczuć bolesne guzki. Jednostka ta wiąże się z monodietą „tuńczykowi lub sardynkową”, gdyż najczęściej te konserwy rybne są podawane kotom jako pełnowartościowy posiłek.

Monodieta, czyli prawdziwe zagrożenie dla kota

Podsumowując temat mitów i monodiet należy zdać sobie sprawę z tego, iż mity były, są i prawdopodobnie będą elementem dywagacji na temat żywienia kotów. Niemniej jednak należy podchodzić do nich racjonalnie, zdając sobie sprawę, że większość z nich prowadzi do monodiet, a żadna nie służy zdrowiu konsumenta (kota). Jedyne możliwe monodiety powinno się stosować z wyraźnych wskazań lekarskich w dieto-terapii konkretnych jednostek chorobowych i pod kontrolą lekarza weterynarii.

Co tak naprawdę powinien jeść kot? Sprawdź najlepsze diety dla kotów odznaczających się szczególnymi potrzebami żywieniowymi.

Piśmiennictwo:

  • Kuchnatowicz H.: Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Warszawa. PZWL. 2011
  • Pennington J.A.: Food values of portions commonly used. New York: Harper Colins, 1989
  • Adkins Y. I wsp.: Changes in nutritnt and protein composition of milk during lactation. Am.J.Vet.Res.1997; 58: 370-375
  • Hand M.S. i wsp. : Smal Animal Clinical. Nutrition. Mark Morris Inst. 2000
  • Case L.P i wsp.: Canine and Feline Nutrition. Mosby Elsevier, 3 rd ed. 2011
  • Monodiety i mity.  Konsekwencje zdrowotne
  • Monodieta „mięsna” (Deficyt składników mineralnych)
  • Ryzyko wtórnej żywieniowej nadczynności przytarczyc
  • Monodieta „wątróbkowa” (Witamino A-zależna toksykoza: deformująca spondyloza kręgów szyjnych; Ryzyko wtórnej żywieniowej nadczynności przytarczyc)
  • „Każdy kot powinien pić mleko” (Alergia pokarmowa; Nietolerancja pokarmowa)
  • „Wszystkie koty lubią ryby” (Awitaminoza B1; Alergia pokarmowa)
  • Monodieta „tuńczykowa/sardynkowa”
  • Uogólnione zapalenie tkanki tłuszczowej (pansteatitis)

34433

Interesujące? Chcesz
wiedzieć więcej? Zapisz się!

Dziękujemy za zapisanie się do naszego newslettera

Błąd zapisu

zamknij